Schilderijen schoonmaken: zo houdt u uw kunstwerk mooi
Een schilderij kan na verloop van tijd stof verzamelen. Toch is schoonmaken niet altijd zonder risico: verf, vernis, doek en lijst reageren verschillend op aanraking en vocht. Met een voorzichtige aanpak kunt u oppervlakkig stof verwijderen. Bij vlekken, verkleuring of beschadiging is het verstandig een restaurator te raadplegen.
Stof voorzichtig verwijderen
Controleer eerst of de verflaag intact is. Ziet u losse verf, scheurtjes, blaasjes of andere beschadigingen? Maak het schilderij dan niet zelf schoon. Is het werk stabiel en gaat het alleen om een dun laagje stof, gebruik dan een schone, zachte en droge kwast. Verwijder het stof met lichte bewegingen en zonder druk. Houd het schilderij daarbij stevig vast, zodat het niet kan vallen.
Gebruik geen plumeau, stofdoek of huishoudelijke borstel. Die kunnen blijven haken achter verfschilfers, vuil over het oppervlak verspreiden of krassen veroorzaken. Wrijf nooit over de verflaag.
Gebruik geen water of schoonmaakmiddelen
Maak een beschilderd oppervlak niet schoon met water, zeep, glasreiniger, alcohol of andere huishoudelijke producten. Ook een vochtige doek, spons of wattenstaafje kan de verflaag of vernis aantasten. Een middel dat op het ene schilderij veilig lijkt, kan op een ander blijvende schade veroorzaken. Het verwijderen van vuil, nicotine of vergeelde vernis is specialistisch werk.
Schilderijen achter glas
Bij een ingelijst werk achter glas kunt u het glas schoonmaken, zolang u voorkomt dat er vocht langs de randen in de lijst loopt. Spuit het reinigingsmiddel eerst op een zachte doek en niet rechtstreeks op het glas. Gebruik weinig vocht en houd de doek weg van de lijst en de achterzijde van het werk. Let op: niet elk schilderij is geschikt om achter glas te hangen. Volg bij twijfel het advies van de lijstenmaker of restaurator.
De lijst onderhouden
U kunt stof van een stevige lijst doorgaans voorzichtig verwijderen met een zachte, droge doek. Wees extra voorzichtig bij vergulde, beschilderde, kwetsbare of rijk versierde lijsten. Gebruik daarop geen poetsmiddel of vocht zonder eerst professioneel advies in te winnen.
Voorkom vuil en beschadiging
- Hang een schilderij niet in direct zonlicht of op een plek met grote temperatuur- en vochtwisselingen.
- Vermijd plaatsen vlak bij radiatoren, open haarden, kookplaten of vochtige ruimtes.
- Pak een schilderij vast aan de zijkanten van de lijst en raak het beschilderde oppervlak niet aan.
- Controleer af en toe of de lijst, ophanging en achterzijde nog stevig en droog zijn.
Wanneer een specialist inschakelen?
Neem contact op met een restaurator als u schimmel, waterschade, hardnekkige vlekken, verkleuring, nicotineaanslag of loslatende verf ziet. Probeer het probleem niet zelf weg te poetsen: daarmee kan de schade groter worden. Een deskundige kan beoordelen welke behandeling geschikt is voor het specifieke schilderij.
Voorzichtig afstoffen helpt om een schilderij netjes te houden, maar bij echte vervuiling geldt: liever niet zelf experimenteren. Zo blijft uw kunstwerk zo goed mogelijk beschermd.
